Ktoś kiedyś powiedział: „Mediacja jest taka, jaki jest mediator”. Ta wypowiedź wskazuje jak wielka jest odpowiedzialność mediatora za przebieg mediacji. Rozważmy najpierw kwestie, kto może być mediatorem. Otóż mediatorem może być… każdy. Każdy, kto ma tzw. pewne zdolności do czynności prawnych, a nadto korzysta z pełni praw publicznych. Obowiązujące przepisy nie nakładają na mediatorów obowiązku posiadania jakichkolwiek (!) kwalifikacji czy też predyspozycji.

Jak „zostać” mediatorem sądowym?

Każde organizacje społeczne i zawodowe może stworzyć listę tzw. stałych mediatorów oraz powołać ośrodek mediacyjny. Tak więc po stronie ewentualnego kandydata wystarczy chęć oraz stworzenie listy mediatora przez organizacje społeczną bądź zawodową. Następnie lista taka przekazywana jest do Prezesa Sądu Okręgowego. W przypadku mediacji sądowych najprostsza droga to listy mediatorów złożone u Prezesa Sądu Okręgowego właściwego ze względu na sąd, w którym będzie toczył się spór sądowy.

Jak znaleźć prawdziwych profesjonalistów?

Są trzy sposoby:

• Pierwszy – Zwykle wystarczy popytać znajomych prawników, którzy mogą mieć wiedzę na temat mediatorów sądowych działających z powodzeniem i odnoszącym sukcesy.
• Drugi – Istnieje kilka renomowanych organizacji zrzeszających mediatorów gospodarczych. Wpisanie mediatora na listę takiej organizacji poprzedzone jest procesem szkolenia i nabywania kwalifikacji.
• Trzeci – Funkcjonują centra mediacji, które mają uznaną pozycję rynkową.

Pozostaje pytanie, jak wybrać tego właściwego?

Zwykle dostępne są CV mediatorów. Brak CV albo CV, w którym nie ma konkretnych i precyzyjnych informacji o sposobie zdobywania kwalifikacji mediatora gospodarczego, jest pierwszym sygnałem ostrzegawczym. W odróżnieniu od innych rodzajów mediacji, w przypadku mediacji gospodarczych niezbędne wydaje się wiedza prawnicza.

Podsumowując, sprawdź:

• na jaką listę (jakiego centrum czy też organizacji) jest wpisany mediator,
• czy dysponuje wiedzą prawniczą,
• jakie ma kwalifikacje i doświadczenie.

Jaką mam pewność, że mediator zachowa dla siebie informacje, które uzyska ode mnie w trakcie mediacji?

Im wyższy poziom profesjonalizmu mediatora, tym większa pewność! Takie zachowanie jest naruszeniem art. 1834 § 2 KPC i skutkuje końcem kariery mediatora – bowiem niewątpliwie informacja o takim zdarzeniu szybko pojawia się na rynku.

Bardzo rygorystyczne standardy prowadzenia mediacji i zachowania się mediatora w mediacji, opracowała Społeczna Rada ds. Alternatywnych Metod Rozwiązywania Sporów przy Ministrze Sprawiedliwości (pełen tekst – mediacjajestemza.pl)

Warto sprawdzić, wybierając mediatora, czy standardy te zna i deklaruje ich przestrzegać.

Wspomniany artykuł 1834 Kodeksu postępowania cywilnego nakłada na mediatora obowiązek utrzymania w tajemnicy wszystkiego, czego dowiedział się w związku z prowadzeniem mediacji. Za naruszenie tej zasady grozi mediatorowi (jeśli znajduje się na liście profesjonalnego ośrodka mediacji, któremu zależy na renomie) skreślenie z listy mediatorów. Niezależnie od tego, mediator odpowiada za wyrządzoną w ten sposób szkodę.