Mamy sytuację, w której strony będące w konflikcie nie mogą sobie poradzić z dzielącymi je różnicami. Wtedy na ich prośbę (mediacja pozasądowa) lub za ich zgodą (mediacja sądowa) interweniuje w spór neutralna osoba trzecia – mediator.

Czym jest owa interwencja w spór?

To pomoc stronom sporu w osiągnięciu rozwiązania konfliktu – rozwiązania akceptowanego przez obie strony.

Mediacja to postępowanie:

• dobrowolne i nieformalne,
• w którym uczestniczy neutralny mediator,
• którego celem jest osiągnięcie rozwiązania konfliktu akceptowanego przez obie strony.

Mediacja jest postępowaniem nieformalnym, bowiem w odróżnieniu od sztywnych reguł procesu sądowego – normy prawne dotyczące postępowania w mediacji (z wyjątkiem określenia jej kluczowych zasad) nie istnieją.
Takie odformalizowane podejście ułatwić ma stronom spokojną rozmowę na temat dzielących ich różnic. Może toczyć się w kancelarii prawniczej, wynajętej sali konferencyjnej, prywatnym mieszkaniu czy też kawiarni. Żaden przepis nie określa czasu jej trwania (z wyjątkiem mediacji sądowej), długości sesji mediacyjnej czy też pory jej rozpoczęcia. Decydują strony.

Mediacja jest dobrowolna. Oznacza to, że decyzja o udziale w mediacji jest podejmowana przez każdą stronę i nie może być narzucona ani przez sąd (w Polsce) ani wymuszona przez drugą stronę. Oznacza to też i to, że każda strona w każdej chwili może z mediacji zrezygnować.

W mediacji uczestniczy mediator – osoba neutralna, zaangażowana przez obie strony. Mediator nie rozstrzyga, kto w sprawie ma rację, nie wydaje opinii ani nie doradza stronom. Nie może nakazać stronom ugody. Decyzje w tym zakresie mają wyłącznie strony, które same decydują o swoich ustępstwach i zobowiązaniach.

Mediator zarządzając procesem negocjacji stara się pomóc stronom w określeniu rzeczywistych potrzeb i interesów.
Celem mediacji jest znalezienie takiego rozwiązania konfliktu, które mogą zaakceptować obie strony.